Hoe reageer je op ‘kritiek’

Er wordt een opmerking gemaakt. Bam. Die komt binnen. ‘Dan reageer ik direct. Ik ga mezelf verdedigen of uitgebreid uitleggen geven’, hoor ik regelmatig tijdens coachgesprekken. Vaak gevolgd door:

‘Ik had niet zo snel moeten reageren’
‘Ik had anders moeten reageren.’
‘Waarom trek ik me alles gelijk zo persoonlijk aan?’

Alsof automatisch reageren een fout is. Maar is dat wel zo? Wanneer iemand iets zegt wat je raakt, reageert je zenuwstelsel vaak sneller dan je hoofd. Je verdedigt jezelf. Je gaat pleasen. Je wordt boos. Of je klapt juist dicht.

Niet omdat je daarvoor kiest, maar omdat jouw brein je probeert te beschermen.

Je automatische reactie is geen keuze. Wat je daarna doet, is dat wél.

Laatst sprak ik een managementassistente die aangaf dat ze vaak boos is op zichzelf omdat ze altijd zo direct reageert. Vooral als ik ‘kritiek’ krijgt, gaf ze aan. Dan ga ik gelijk in de verdediging en daardoor maak ik het alleen maar erger. Wat ze dan vaak te horen krijgt is opmerkingen als: ‘Oh wat reageer je gevoelig. Het was alleen maar om je te helpen hoor.’ Regelmatig krijgt ze dit soort vervelende reacties dan terug van collega’s, vertelde ze.

Tijdens ons gesprek stelde ik haar niet de vraag: ‘Hoe kun je ervoor zorgen dat je niet gelijk reageert?’ Maar een heel andere vraag.

‘Wat gebeurt er eigenlijk met jou op het moment dat dit gebeurt?’
‘Wat gebeurt er bij jou op het moment dat iemand een opmerking maakt die bij je binnenkomt en je raakt?’

Ze was even stil. Toen zei ze: ‘Ik voel me aangevallen’, alsof ik het niet goed doe.’

En precies daar begon het gesprek. Niet bij de ander, maar bij haarzelf. Want als je nieuwsgierig wordt naar wat er in jou gebeurt, ontstaat er ruimte.

Ruimte om te onderzoeken:

• Wat voel ik eigenlijk?
• Welke gedachte heb ik op dat moment?
• Is dat een feit of mijn interpretatie?
• Waar heb ik wél invloed op?

Pas daarna kun je bewust kiezen hoe je wilt reageren.

Misschien betekent dat het gesprek aangaan door te vragen waar deze opmerking vandaan komt. En eerlijk en open te zijn over hoe deze ‘opmerking’ bij je binnenkomt.  

Of misschien besluit je om helemaal niet te reageren en er verder geen waarde aan te hechten. Dus de mening van de ander bij de ander laten. Tenslotte mag iemand van jou vinden wat hij wil. Hier heb je geen invloed op.

Maar die keuze maak je dan niet meer vanuit frustratie. Je maakt hem vanuit bewustzijn.

Daarom wil ik je een eenvoudige tip meegeven. Word nieuwsgierig naar jezelf. Niet door jezelf af te vragen: ‘Waarom reageerde ik weer zo?’

Maar door jezelf te vragen:

• Wat gebeurde er precies?
• Wat deed dat met mij?
• Wat voelde ik als eerste?
• Waar heb ik invloed op?

Nieuwsgierigheid veroordeelt niet, nieuwsgierigheid onderzoekt. En juist daardoor ontstaat ontwikkeling. Want automatisch reageren is geen fout. Automatisch blijven reageren zonder ervan te leren… daar laat je groei liggen.

Ontwikkeling begint niet met jezelf veranderen. Ontwikkeling begint met nieuwsgierig worden naar jezelf.

Ik ben benieuwd…

Welke automatische reactie herken jij bij jezelf?

Wil je eens vrijblijvend met mij sparren over waar jij tegenaan loopt? Neem dan contact met mij op. We gaan hier dan samen in een gratis telefonisch coachgesprek (van 30 minuten) naar kijken en je krijgt dan ook gelijk tips die je direct in de praktijk kunt toepassen.

Je kunt me bereiken via het telefoonnummer 06 – 51 74 72 33 of stuur een mail naar contact@happyassistant.nl en zet bij het onderwerp: ‘aanvraag gratis telefonisch coachgesprek‘.