Perfectionisme kan behoorlijk hinderlijk zijn, want het wordt gezien als een obsessief verlangen om alles perfect te willen uitvoeren. ‘Perfectionisten’ streven namelijk naar perfectie. Dus is het nooit klaar en kan het altijd nog iets beter. Dit kost veel tijd en energie. 

Als we altijd in alles wat we doen gaan voor een 10 en met minder geen genoegen nemen, gaan we door waar anderen al lang gestopt zouden zijn. We kunnen ook niet genieten van wat er goed gaat, maar zijn steeds bezig met wat er ‘fout’ kan gaan. We staan onszelf namelijk niet toe om fouten te maken. Waardoor we continue op onze hoede zijn en gespannen zijn uit angst om iets fout te doen. We zijn daarom ook nooit echt tevreden (niet met onszelf en ook niet met het werk wat we afleveren).

Hoe komt het nu dat we alles perfect willen doen en onszelf zeker niet toestaan om fouten te maken?

Dit kan te maken hebben met onze eigenwaarde. Als we deze namelijk laten afhangen van onze prestaties, hebben we het nodig om goed (perfect) te presteren om tevreden over/met onszelf te zijn.  We hebben dan de overtuiging dat we oké zijn om wat we doen en niet om wie we zijn. Een overtuiging die dus niet waar is, maar die we wel geloven. 

Maar het kan ook te maken hebben met dat we doorgeslagen zijn in onze kernkwaliteit accuratesse. Als we té accuraat zijn, dan wordt het perfectionisme. 

Het kan er ook mee te maken hebben dat we als kind hebben ervaren dat we nooit iets goed genoeg konden doen. Dat we daardoor (onbewust) nog steeds bezig zijn met onszelf te bewijzen. We willen de pijn, het gevoel niet goed genoeg te zijn, weg hebben. Daardoor proberen we deze pijn te verdoven door bezig te zijn met alles goed en het liefst perfect te doen. We hopen dat door perfect werk af te leveren, we ons wel goed genoeg kunnen voelen. 

Ook kan het zijn uit zelfbescherming. Omdat we kritiek willen vermijden of omdat we angst hebben om te falen. 

Natuurlijk kan het ook meerdere van bovengenoemde redenen zijn dat we streven naar perfectie en dus last hebben van perfectionisme. 

Wat zijn nu de gevolgen als we hier niets mee doen?

  • Dat we constant op onze tenen lopen.
  • Dat we nooit ‘tevreden’ zijn.
  • Dat we een ‘controlefreak’ worden, omdat we overmatige behoefte hebben aan controle.
  • Dat we teveel met details bezig zijn en hoofdzaken uit het oog verliezen. 
  • Dat we het liefste alleen willen werken (dan gebeurt het zeker goed).
  • Dat we geen energie meer over houden en oververmoeid raken.
  • Dat we er overspannen van raken of er zelfs een burnout door kunnen krijgen.

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we geen last (meer) hebben van perfectionisme?

Door te zien dat er ook goede kanten zijn aan het perfectionistisch zijn. Je wilt namelijk altijd zeer goede kwaliteit leveren. Daar is niets mis mee. Er zijn maar genoeg werkgevers die blij zijn met werknemers die perfectionistisch zijn. Niet alleen leveren ze daarom hoge kwaliteit van werk, maar ze maken ook nog eens weinig fouten. Tenslotte zijn wij perfectionisten hier enorm waakzaam voor. Ook leggen we de lat hoog als het gaat om het werk wat we afleveren. 

Waar we alleen voor moeten waken is dat we hier dus niet in doorslaan. Dat wil zeggen alleen voor een 10 gaan als het echt nodig is. Dus leren dat een 9, 8, 7 of zelfs een 6 al voldoende kan zijn. Door te weten welk werk echt belangrijk is en dus ‘perfect’ (een 10) moet zijn, maar ook te weten wanneer iets minder belangrijk is en daarom ‘goed’ zeker genoeg is en dus bijvoorbeeld een 6 voldoende is. Dit kunnen we doen door ons werk te categoriseren en steeds een onderscheid te maken in taken/werkzaamheden die ‘perfect’ moeten zijn,  taken/werkzaamheden die minder perfect ook prima kunnen en taken/werkzaamheden die redelijk onbelangrijk zijn. 

Ik zal dit even toelichten. Voordat je aan iets begint, stel jezelf ALTIJD eerst de vraag wat het resultaat moet zijn. Vervolgens categoriseer je dit in één van de volgende drie categorieën van belangrijkheid:

  1. hoog
  2. middel
  3. laag

Bij de eerste categorie (hoog) betreft het een zeer belangrijke actie en blijf hier gerust perfectionistisch. Al moet je 6x een stuk tekst lezen voordat het weggaat. 
Bij de tweede categorie (middel) kijk je het nadat je het hebt gemaakt nog 1x na. 
Bij de derde categorie (laag) lees je het niet meer na, maar gaat het zo weg. 

Als je dit al doet, doorbreekt dit het patroon van alles perfect te willen doen. Daarbij zal je merken dat je daardoor ook echt meer tijd overhoudt. 

Je bent goed precies zoals je bent
Weet dat je goed bent om wie je bent en niet om wat je doet. Je bent goed precies zoals je bent. Hiervoor hoef je niets te kunnen of te doen. Je hoeft er alleen maar te zijn. Dus wat je doet heeft niets te maken met wie je bent. Je bent altijd goed genoeg!

De lat minder hoog leggen
Fouten maken is menselijk en daar leren we juist van. Daardoor blijven we ook bescheiden. Als we alles altijd perfect zouden kunnen doen, zouden we naast onze schoenen gaan lopen. Het zou ook maar saai zijn. We zouden daardoor namelijk ook niet meer groeien in onze persoonlijke ontwikkeling. Maar door zelf fouten te mogen maken en dus de lat voor onszelf wat minder hoog te leggen, leggen we daardoor de lat voor anderen ook niet meer zo hoog. Want dan vinden we het ook niet meer zo erg als anderen niet altijd ‘perfect’ werk afleveren. Dan hebben we hier meer begrip voor en kunnen we ook beter samenwerken met onze collega’s. 

Doe altijd je best
We hoeven en kunnen nooit anders dan alleen maar altijd ons best doen. Dit is al genoeg. Doe je best en laat het verder los. Je zal merken dat je veel minder gespannen bent en meer plezier zal beleven aan het werk dat je doet. Waardoor je ook nog eens minder fouten maakt en meer tijd gaat overhouden. 

Ben jij ook zo iemand die veel last heeft van het alles altijd perfect willen doen? Dan zou ik het bijzonder waarderen als je jouw ervaringen met ons zou willen delen. 

Laat een reactie achter